{"id":1132,"date":"2022-09-15T07:39:01","date_gmt":"2022-09-15T07:39:01","guid":{"rendered":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/?p=1132"},"modified":"2022-10-10T19:10:47","modified_gmt":"2022-10-10T19:10:47","slug":"islemci-nedir-nasil-calisir-ne-ise-yarar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/islemci-nedir-nasil-calisir-ne-ise-yarar\/","title":{"rendered":"\u0130\u015flemci Nedir? Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r? Ne \u0130\u015fe Yarar?"},"content":{"rendered":"

Bu yaz\u0131m\u0131zda bilgisayar<\/a> ve bir\u00e7ok elektronik cihaz i\u00e7in beyin vazifesi g\u00f6ren, veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan i\u015flemci hakk\u0131nda bilgi verilmi\u015ftir. \u015euan bir\u00e7ok i\u015flemci \u00e7e\u015fidi bulunmaktad\u0131r. E\u011fer kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z cihaza en uygun i\u015flemciyi se\u00e7mek istiyorsan\u0131z, i\u015flemcinin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeli, bunun i\u00e7in de yaz\u0131m\u0131z\u0131 okumal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bilgisayar\u0131n birimlerinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve bu birimler aras\u0131ndaki veri (data) ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol eden, veri i\u015fleme (verilerin de\u011ferlendirilip yeni veriler \u00fcretilmesi) g\u00f6revlerini yerine getiren elektronik ayg\u0131tlara i\u015flemci denir. \u0130\u015flemci i\u00e7in bir bilgisayar\u0131n beynidir ifadesini kullanmak do\u011fru olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bilgisayardaki i\u015flemci t\u0131pk\u0131 bir insandaki beyin gibi, hangi bilginin nerede oldu\u011funu bilir, gerekli i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirir ve gerekli yerlere g\u00f6ndermektedir. Bilgisayar \u00fczerinde yap\u0131lan her i\u015flem ve hareket i\u015flemcinin bilgisi dahilindedir. \u0130\u015flemci mekanik par\u00e7as\u0131 bulunmayan entegre devrelerdir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde piyasada bir\u00e7ok \u00e7e\u015fitte i\u015flemci bulunmaktad\u0131r. Asl\u0131nda i\u015flemciler sadece bilgisayarda bulunan donan\u0131mlar de\u011fildir.<\/p>\n

Bula\u015f\u0131k makinesi, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi, televizyon, fabrikalardaki otomatik makine ve cihazlar gibi daha bir\u00e7ok elektronik alette i\u015flemciler bulunmaktad\u0131r. Nas\u0131l ki insan beyni t\u00fcm organlar\u0131 sinir sistemi vas\u0131tas\u0131yla y\u00f6netiyorsa, bu elektronik aletlerde de i\u015flemci ayn\u0131 g\u00f6revi yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015flemci Nedir?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda\u00a0Central Process<\/strong>\u00a0yani merkezi i\u015flem birimi anlam\u0131na gelir. i\u015flemci i\u00e7in bilgisayar\u0131n beynidir diyebiliriz. Bilgisayar \u00fczerinde yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn hareketler muhakkak i\u015flemciye u\u011framaktad\u0131r. Klavyenin bir tu\u015funa basmak, fareyi hareket ettirmek birebir i\u015flemcide ger\u00e7ekle\u015fir. \u0130\u015flemciler ana depolama ve giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u015flemleri ile birlikte bilgisayarlar\u0131n veri i\u015fleyen ve yaz\u0131l\u0131m komutlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Merkezi i\u015flem birimi aritmetik ve mant\u0131ksal i\u015flem yapma yetene\u011fine sahiptir. \u0130lk i\u015flemciler belli i\u015flemleri ve \u00e7o\u011fu zamanda yaln\u0131zca tek bir i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n

1970\u2019lerde mikroi\u015flemcilerin \u00fcretilmesiyle i\u015flemcinin kullan\u0131m alanlar\u0131 da geni\u015flemi\u015ftir. Bu sayede \u015fuan kullan\u0131lan otomobiller, cep telefonlar\u0131, bilgisayarlar ve daha bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnde bu i\u015flemcilerden kullan\u0131lmaktad\u0131r. Mikroi\u015flemcilerden de biraz bahsedecek olursak; yap\u0131s\u0131nda milyonlarca transist\u00f6r denilen yar\u0131 iletken malzeme bulunmaktad\u0131r. Elektrik sinyalleri bu transist\u00f6rlerden ge\u00e7er ve toplama, \u00e7\u0131karma, \u00e7arpma ve b\u00f6lme gibi temel matematiksel i\u015flemlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu i\u015flemleri yapan b\u00f6l\u00fcme de\u00a0ALU (Arithmetic Logic Unit)<\/strong>denilmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015flemci Nas\u0131l \u00c7al\u0131\u015f\u0131r?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Merkezi i\u015flem birimi aritmetik ve mant\u0131ksal i\u015flem yapma yetene\u011fine sahiptir. Giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f birimleri aras\u0131nda verilen yaz\u0131l\u0131m ile uygun \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flar. Merkezi i\u015flem birimi makine dili denilen d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli kodlama sistemi ile \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu kodlama sistemi bilgisayar\u0131n alg\u0131layabilece\u011fi i\u015flem kodlar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Bir mikroi\u015flemcinin alg\u0131layabilece\u011fi kodlar\u0131n tamam\u0131na o i\u015flemcinin komut k\u00fcmesi denilmektedir. \u0130\u015flemciler,\u00a0mekanik par\u00e7as\u0131 bulunmayan<\/strong>\u00a0entegre devrelerdir. \u0130\u00e7lerinde milyonlarca transist\u00f6r bulunur ve ne kadar \u00e7ok transist\u00f6r i\u00e7erirlerse o kadar h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Is\u0131 problemleri nedeniyle de bir i\u015flemci kullan\u0131lan tr\u00f6nsist\u00f6r say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in istenilen boyutta yap\u0131lamaz. Ancak \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck transist\u00f6rleri, birbirleri aras\u0131ndaki devrelerin aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 da k\u00fc\u00e7\u00fclterek uygun bir i\u015flemci kal\u0131ba s\u0131\u011fd\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7o\u011fu i\u015flemci\u00a00,25 mikron<\/strong>\u00a0olarak \u00fcretilmektedir. Bu mikron rakam\u0131 ne kadar a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015ferse i\u015flemcilerin h\u0131zlar\u0131 da o derece artmaktad\u0131r. Her bilgisayar i\u00e7inde komutlar\u0131n d\u00fczenli bir \u015fekilde yerine getirilebilmesi i\u00e7in i\u015flemlerini yerine getirme h\u0131z\u0131n\u0131 belirleyen ve \u00e7e\u015fitli donan\u0131m ayg\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda senkronizasyonu sa\u011flayan dahili bir saat bulunur. \u0130\u015flemci her bir komutu belirli bir saat d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde yerine getirir. Saat h\u0131zl\u0131ysa i\u015flemci de daha fazla komutu yerine getirir.\u00a01 MHZ saniye 1 milyon saat<\/strong>\u00a0d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Yani 400 MHZ\u2019lik bir i\u015flemci saniyede 400 milyon d\u00f6ng\u00fc yapabilmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015flemci Ne \u0130\u015fe Yarar?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Merkezi i\u015flem birimi yani i\u015flemci bilgisayarlar\u0131n beyni niteli\u011findeki en \u00f6nemli bile\u015fendir. Bilgisayarda yap\u0131lmak istenen b\u00fct\u00fcn hareketler ve i\u015flevler i\u015flemci sayesinde olmaktad\u0131r. Di\u011fer ayg\u0131tlardan gelen verileri matematiksel i\u015flemler yard\u0131m\u0131 ile i\u015fler, sonuca ula\u015f\u0131r ve sonucu gerekli yerlere g\u00f6nderir. T\u00fcm bu i\u015flemler bir saniyeden bile az zamanda ger\u00e7ekle\u015fir. Konunun daha iyi anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6rnek verecek olursak; 2 ve 3 say\u0131lar\u0131n\u0131 topla komutu verildi\u011finde i\u015flemcinin aritmetik merkezini devreye sokarak, bu i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirir ve sonucu sizlere aktar\u0131r.\u00a0MP3 dosyalar\u0131<\/strong>\u00a0\u00f6zel bir y\u00f6ntemle kodlanm\u0131\u015f dosyalard\u0131r. Bu dosyalar\u0131 da a\u00e7ar, i\u015fler ve gerekli veriyi ses kart\u0131na iletir. B\u00f6ylelikle sizler m\u00fczik sesini duymu\u015f olursunuz. K\u0131sacas\u0131 hesaplama ya da karar verilmesi gereken her komutta i\u015flemci devreye girer, hesaplama i\u015flemlerinde \u201daritmetik\u201d karar verilmesi gereken i\u015flemlerde de \u201dmant\u0131k\u201d \u00fcnitesi devreye girer. Yani verilen komuta g\u00f6re hareket ederek istenilen sonucu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Mikroi\u015flemciler\u00a0a\u00e7ma kapama anahtar\u0131<\/strong>\u00a0gibi \u00e7al\u0131\u015fan milyonlarca transist\u00f6rden olu\u015fur. Bu anahtarlar\u0131n\u0131n programlanma durumuna g\u00f6re elektrik sinyalleri bunlar\u0131n \u00fczerinden akmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu sinyaller bilgisayar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn matematiksel i\u015flemlere indirebilmesini de sa\u011flamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca i\u015flemci en basit sayma sistemi olan ikilik d\u00fczen yani 0 ve 1 say\u0131lar\u0131n\u0131 kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131m\u0131zda bilgisayar ve bir\u00e7ok elektronik cihaz i\u00e7in beyin vazifesi g\u00f6ren, veri ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan i\u015flemci hakk\u0131nda bilgi verilmi\u015ftir. \u015euan bir\u00e7ok i\u015flemci \u00e7e\u015fidi bulunmaktad\u0131r. E\u011fer kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z cihaza en uygun i\u015flemciyi se\u00e7mek istiyorsan\u0131z, i\u015flemcinin ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeli, bunun i\u00e7in de yaz\u0131m\u0131z\u0131 okumal\u0131s\u0131n\u0131z. Bilgisayar\u0131n birimlerinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve bu birimler aras\u0131ndaki veri (data) ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-1132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunucucozumleri.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}